بسیاری از اسناد و گزارشها حکایت از تحرک وسیع  جریانهایی وابسته به وهابیت در نقاط مختلف کشور دارد. براساس اطلاعات موجود فعالیت گسترده تبلیغی جریانهای سلفی و تکفیری که در قالب ترویج شکل منحرف شده ای از اسلام صورت می پذیرد با هدایت مستقیم سرویسهای امنیتی کشورهایی چون عربستان، قطر و رژیم صهیونیستی در حال انجام است. جریانات وهابی برای به چالش کشانیدن کانون اصلی تشیع  علاوه بر اعمال فشار بر اقلیت شیعیان در برخی مناطق برای مهاجرت اجرای برنامه های بسیاری چون تغییر بافت جمعیتی در راستای افزایش جمعیت اهل تسنن، خرید زمین و اماکن تجاری از شیعیان را  نیز در دستور کار خود قرار داده اند. منشا خارجی اینگونه اقدامات تهدیدات مترتب را دوچندان نموده است. بی شک بحث تحدید نسل و کاهش نرخ زاد و ولد در کشور به ویژه در طول دو دهه گذشته یکی از اصلی ترین علل بروز چنین تهدیداتی است.  نکته ای که بارها ازسوی مقام  معظم رهبری نیز مورد تاکید قرار گرفته است.
«یکى از مهمترین موجودى‌هاى باارزش ما، همین نسل جوانِ تحصیلکرده است. نسل جوان تحصیلکرده، هم شجاعت دارد، هم امید دارد، هم نشاط و تحرک دارد. من همین جا در داخل پرانتز عرض بکنم؛ یکى از خطاهائى که خود ما کردیم - بنده خودم هم در این خطا سهیمم - این مسئله‌ى تحدید نسل از اواسط دهه‌ى 70 به این طرف باید متوقف میشد. البته اوّلى که سیاست تحدید نسل اتخاذ شد، خوب بود، لازم بود، لیکن از اواسط دهه‌ى 70 باید متوقف میشد. این را متوقف نکردیم؛ این اشتباه بود. عرض کردم؛ مسئولین کشور در این اشتباه سهیمند، خود بنده‌ى حقیر هم در این اشتباه سهیمم. این را خداى متعال و تاریخ باید بر ما ببخشد. نسل جوان را باید حفظ کرد. با این روند کنونى اگر ما پیش برویم - من چندى پیش هم در ماه رمضان در سخنرانى گفتم - کشور پیر خواهد شد. خانواده‌ها، جوانها باید تولید مثل را زیاد کنند؛ نسل را افزایش دهند. این محدود کردن فرزندان در خانه‌ها، به این شکلى که امروز هست، خطاست. این نسل جوانى که امروز ما داریم، اگر در ده سال آینده، بیست سال آینده و در دوره‌ها و مرحله‌هاى آینده‌ى این کشور بتوانیم آن را حفظ کنیم، همه‌ى مشکلات کشور را اینها حل میکنند؛ با آن آمادگى، با آن نشاط، با آن شوقى که در نسل جوان هست، و با استعدادى که در ایرانى وجود دارد. پس ما مشکل اساسى براى پیشرفت نداریم».(بیانات رهبر انقلاب در اجتماع بزرگ مردم بجنورد 1391/07/19)
همگان از پیامدهای مخاطره آمیز تحدید نسل برای آینده کشور آگاهند. این مسئله را می توان از زوایای گوناگون اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و حتی امنیتی نگریست. همانگونه که در ابتدای این نوشتار بدان اشاره گردید این امر به خصوص باتوجه به فعالیتهای روزافزون دشمنان منطقه ای و فرامنطقه ای ایران از اهمیت دوچندانی برخوردار می گردد. پس از هشدارهای مکرر مقام معظم رهبری و کارشناسان پیرامون خطرات کاهش جمعیت کشور نهادها و اندیشمندان متعدد به حسب سطوح تحلیل متفاوت خود رهیافتهای گوناگونی را برای تدبیر این وضعیت پیشنهاد نمودند.
بسیاری با تاکید بر مشکلات و محدودیتهای اقتصادی مردم نظیر اشتغال، گرانی، میزان سطح درآمد خانوارها و نظایر آن پارامترهای اقتصادی و معیشتی مردم را عامل اصلی تحدید نسل یافته اند. شکی نیست که عوامل اقتصادی تاثیرات عمده و اساسی ای بر ظهور این مسئله گذارده است. افزایش سن ازدواج جوانان، بی میلی جوانان برای تشکیل خانواده تنها دو نمونه از تبعات معضلات اقتصادی است که تاثیرات عیان و آشکار خود را بر مسئله تحدید نسل گذارده است. به عقیده این عده از ناظرین دلیل افزایش جمعیت همیشه پایدار بودن شرایط اقتصادی و اطمینان به آینده است. بنا بر این اعتقاد، از آنجائیکه در شرایط ناپایدار کسی از آینده خود و فرزندان خود مطمئن نیست زاد و ولد کم  خواهد شد.
در کنار نگاه صرفاً اقتصادی شاهد نگرشهای فرهنگ محور نیز هستیم. این عده از کارشناسان بر این اعتقادند که عوامل فرهنگی نقش اصلی را در  ظهور تهدیداتی چون تحدید نسل داشته است. آنها بر این باورند که در بسیاری از جوامع فراصنعتی نظیر کشورهای شمال و شمال غربی اروپا، ایالات متحده، ژاپن، حوزه اسکاندیناوی و . . . به رغم توسعه بالای اقتصادی و سطح رفاه بالای مردم شاهد بحران تحدید نسل هستیم لهذا نمی توان عامل اقتصادی را به عنوان تنها عامل دخیل در ظهور بحران تحدید نسل و به تبع پیری جمعیت کشور  دانست. آنها بر این اعتقادند که عوامل فرهنگی نقش اصلی و اساسی را در تقابل با این بحران بر عهده دارند.
در کنار این دو رهیافت رهیافت سوم بر عوامل سیاسی تاکید دارد. بر این اساس سیاستهای تجویزی دولتها از تقنین تا اجرا اصلی ترین نقش را در ظهور و یا عدم ظهور چنین بحرانهایی بر عهده دارند. این عده با اشاره به سیاسگذاری خاص دولتهایی چون جمهوری خلق چین در راستای کاهش نرخ زاد و ولد در کشورشان بر این اعتقادند که همانگونه که سیاستهای سلبی در مقوله تنظیم خانواده به مانند نمونه چین به خوبی جواب داده است سیاستهای ایجابی و تشویقی نیز نتایج مطلوب سیاستگذاران را به ارمغان خواهد آورد.
در نمونه ایران عوامل سه گانه اقتصادی، فرهنگی و سیاسی هرکدام به نحوی از انحاء در ظهور بحران جمعیتی فعلی دخیل بوده اند. گسترش مشکلات اقتصادی کشور نظیر کاهش نرخ اشتغال، تورم، کاهش سطح درآمد و بسیاری دیگر از آیتمهای اقتصادی نقش گسترده ای را در  وقوع این بحران داشته اند. در کنار مسائل ناخواسته اقتصادی که با فشار دشمنان انقلاب اسلامی تشدید شده است، همانگونه که مقام معظم رهبری نیز بارها بدان تاکید فرموده اند شاهد اقدامات ناصحیح ازسوی کارگزاران نظام در دو حوزه فرهنگی و سیاسی نیز بوده ایم.
بر این اساس، تجویز سیاستهای خاص در حوزه فرهنگ(تبلیغات رسانه ای و . . . ) در راستای هدف کاهش نرخ جمعیت کشور برای گذار به سوی کشوری توسعه یافته و  قانوگذاری برای ممانعت از ازدیاد جمعیت کشور تنها گوشه کوچکی از فعالیتهای سلبی نهادهای فرهنگی و سیاسی کشور بوده است. سخن پایانی آنکه،  همانگونه که در حوزه سلب هر سه متغیر  اقتصاد، فرهنگ و سیاست دخیل بوده اند در حوزه ایجاب نیز باید هر سه متغیر  را به گونه ای توامان مورد تدقیق و استفاده قرار داد.
چند پیشنهاد:
1-       اعطای مشوقهای چشمگیر اقتصادی برای ازدواج به عنوان مقدمه ای ضروری برای ازدیاد نسل. اعطای وام ازدواج (آنهم با فرآیند دریافت بسیار دشور) تنها گامی کوچک از اقداماتی  است که دولت می تواند و باید در این رابطه به جوانان بردارد.
2-      تسهیلات ویژه برای سربازان متاهل(کاهش محسوس خدمت سربازی و نه مثلاً  1 تا 3 ماه)
3-      حمایتهای مادی و معنوی از خانواده ها برای افزایش جمعیت نظیر آنچه در قالب طرح آتیه مهر نوزدان مطرح گردیده بود و تقریباً هیچگاه به شکل کامل اجرایی نگردید.
4-      کاهش هزینه های مربوط به امور پزشکی(زایمان و . . . ). هزینه های سرسام آورد پزشکی به خصوص در مقوله زنان و زایمان امروز به یکی از معضلات جدید مردم در این حوزه تبدیل شده است به گونه ای که اگر خانواده ای از تسهیلات خاص بیمه بهره مند نگردد هزینه گزافی را باید به این امر اختصاص دهد.
5-      تدوین سیاست‌ها، برنامه‌ها و قوانین و مقررات حمایتی و تشویقی برای دست‌یابی به نرخ باروری مناسب، جمعیت مطلوب و لغو سیاست‌ها، برنامه‌ها و قوانین و مقررات مشوق کاهش باروری. قانوگذاری در زمینه حمایت از پدران و مادران شاغل در دستگاه های دولتی(مرخصی های قبل و پس از زایمان برای والدین).
6-      اهتمام به ارتقاء کیفی جمعیت کشور از طریق متناسب ساختن نرخ باروری خانواده‌ها با شرایط و اقتضائات سلامت، معیشت و فرهنگ آنها.
7-      برنامه سازی هدفمند توسط رسانه های کشور در راستای بحث لزوم افزایش جمعیت. فرهنگ‌سازی برای دستیابی به جمعیت مطلوب
8-      آگاه نمودن مردم از خطراتی که به تبع کاهش نسل ظهور خواهند کرد. اصلاح بینش و نگرش مسئولان و مردم نسبت به پیامدهای منفی کاهش باروری به ویژه زیرحد جانشینی
9-      تدوین الگوی سبک زندگی و ترویج آن به ویژه فعالیت‌های اجتماعی، آموزشی و اشتغال زنان متناسب با معیارهای اسلامی و هماهنگ با مصالح خانواده به منظور ایفای هر چه کامل‌تر نقش مادری و همسری
10-   آمایش مستمر جمعیتی کشور و تدوین سیاست‌های مهاجرتی به منظور جهت‌دهی به جابجایی‌های جمعیتی در سطوح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی
 
منبع : مرکز اسناد انقلاب اسلامی
پایان متن/