چهارشنبه 27 خرداد 1405
صفحه اصلی
|
اخبار
|
مقالات
|
ارتباط با ما
|
گالری تصاویر
|
زندگی نامه
|
معرفی شهرضا
| اريخ خبر: يكشنبه 19 امرداد 1393- 13 شوال 1435ـ 10 آگوست 2014ـ شماره 25940 نگاهي به مزاياي کاربرد وسايل نقليه برقي و هيبريدي در کلان شهرهاي كشور پاك و بيصدا ، در شهر پُردود و داد ! |
آلودگي ناشي از احتراق سوختهاي فسيلي در وسايل نقليه موتوري، يکي از مهمترين مشکلات کلان شهرها محسوب ميشود. اين مساله در ساعات اوج تردد و در مناطق پُرترافيک، شرايط زندگي مردم را دشوار ميکند و زمينه ابتلا به انواع بيماريهاي جسمي و رواني را در شهروندان، به وجود ميآورد. طبق گزارش وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي، بسياري از مبتلايان به انواع سرطان و بيماريهاي قلبي و عروقي در کشور را ساکنان مناطق پرترافيک شهري تشکيل ميدهند. زيرا ساعات زيادي از روز را ناچار به استشمام گازهاي آلاينده خروجي از اگزوز وسايل نقليه موتوري هستند؛ گازهايي که علاوه بر عناصر مُخّرب محيط زيست، فلزات سنگين، مواد آروماتيک و ترکيبات شيميايي کشنده را با خود حمل ميکنند. علاوه بر آن، آلودگيهاي صوتي ناشي از فعاليت هزاران موتور درون سوز وسايل نقليه در کلان شهرها، آسيبهاي جبران ناپذيري به سلامت روحي و رواني شهروندان ميزند که به نوبه خود در کاهش سن اميد به زندگي آنها مؤثر است. اين گزارش نشان ميدهد که آلودگي هوا هرسال حدود 10ميليارد دلار براي ايران هزينه دارد و باعث مرگ ماهانه 227 نفر در کشور ميشود. جالبتر آنکه 88 درصد آلودگي هواي شهرهاي بزرگ ناشي از احتراق سوختهاي فسيلي وسايل نقليه موتوري است. مشکلات مديريتي دکتر حبيب اله خسروي - مدرس دانشگاه و کارشناس امور اجتماعي در گفتگو با گزارشگر روزنامه اطلاعات اظهار ميدارد: آلودگي خودروها براي مديريت شهري و کنترل فضاي کسب و کار اقتصادي در جامعه نيز مشکلساز و هزينهآور است، به طوري که در برخي از روزها شدت آلودگي هوا در مناطق پررفت و آمد کلان شهرها آنقدر افزايش مييابد که اغلب فعاليتهاي اقتصادي و اجتماعي را به تعطيلي ميکشاند و برنامههاي هدايتي و نظارتي شهر را متوقف ميسازد. به گفته وي تهران، کرج، اصفهان، تبريز، اراک و شهرهاي پرجمعيتي از اين دست، که کانون فعاليتهاي صنعتي و تجاري هستند، ظرف سالهاي اخير بارها تعطيلات ناشي از تشديد آلودگي هوا را (به ويژه در فصل سرما و بروز پديده وارونگي جوّ) تجربه کردهاند و زيانهاي اقتصادي فراواني را براي مبارزه با آلودگي وسايل نقليه موتوري متحمل شدهاند. دکتر خسروي ميگويد: در کنار اين مشکلات، برنامههاي مديريتي نظير توسعه قطارهاي شهري (مترو) و ايجاد خطوط ويژه اتوبوسراني که براي ترغيب مردم به استفاده از ناوگان حمل و نقل عمومي و کاهش استفاده از وسايل نقليه شخصي به اجرا گذاشته ميشوند، وابستگي شديدي به حمايت يارانهاي دولت و شهرداريها دارند و ضمن صرف هزينههاي سنگين، فقط بخشي از مشکل آلودگي هواي کلان شهرها را برطرف ميکنند. وي اعتقاد دارد برنامه تعيين محدوده طرح ترافيک و يا ايجاد محدوديت تردد براي خودروها با پلاک زوج و فرد که تاکنون به منظور کاهش عبور و مرور در مناطق مرکزي شهرها اعمال شده،علاوه بر پايمال کردن حقوق شهروندان براي تردد آزاد در شهر، تاثير منفي زيادي بر کسب و کار مردم داشته و روند توسعه اقتصادي را آهسته کرده است. ضمن آنکه اين قبيل طرحها مردم را براي ورود به محدوده ويژه ترافيکي به استفاده از موتورسيکلت تشويق کرده است. موتورسيکلتهايي که معادل 8 خودرو با استاندارد يورو2 آلودگي ايجاد ميکنند. بنابر اين براي کاهش مشکلات ناشي از آلودگي خودروها در شهرهاي بزرگ، بايد چارهاي ديگر جُست که ارزانتر باشد و ساير فعاليتهاي اقتصادي و اجتماعي را تحت تاثير قرار ندهد. تحقيقات کارشناسي و تجارب ساير کشورها نشان ميدهد که تغيير سوخت خودروها از مواد آلاينده فسيلي به سوخت سبز يکي از مؤثرترين راهکارها براي کاهش آلودگي هوا در شهرهاي پرجمعيت است، اتفاقاً برنامه گسترش مصرف گاز (LPG يا CNG) به جاي بنزين از دو دهه قبل در کشور ما پيگيري شده، ولي به دليل موانعي نظير تحريم بين المللي فروش قطعات و تجهيزات فني، هزينه بالاي ايجاد تأسيسات سوختگيري و عدم انطباق سيستم موتور با سوخت جديد با مشکل روبرو شده است. ضمن آنکه آلودگي ناشي از مصرف گاز در خودروها فقط اندکي کمتر ازآلايندگي بنزين است و هيچ تاثيري در کاهش آلودگي صوتي وسايل نقليه ندارد. يک نيروي مُحّرک بيدود و بيصدا کشورهاي پيشرفته صنعتي نظير آمريکا، ممالک اروپايي، ژاپن و کره جنوبي در سالهاي اخير استفاده از انواع سوختهاي سبز و نيروهاي پيشران خودرو را براي کاهش آلودگيهاي زيست محيطي، به کارگرفتهاند که يکي از موفقترين آنها، کاربرد موتورهاي «هيبريدي» است. مهندس ابراهيم فتحي ـ کارشناس طراحي خودرو در گفتگو با گزارشگر روزنامه اطلاعات، يادآور ميشود: خودرو «هيبريدي» وسيلهاي است که براي حرکت کردن از ترکيب دو يا چند منبع مجزاي قدرت استفاده ميکند. اغلب خودروهاي هيبريدي در سيستم پيشرانه خود يک موتور احتراق داخلي (معمولاً بنزيني) در کنار يک يا چند موتورالکتريکي دارند که فقط از يکي از اين منابع انرژي يا هر دو آنها در کنار يکديگر استفاده ميکند. انواع ديگري از خودروهاي هيبريدي هم وجود دارند که از سوختهاي ديگري مانند پروپان، اتانول، هيدروژن يا انرژي خورشيدي بهره ميبرند. به گفته مهندس فتحي، اغلب خودروهاي هيبريدي فاقد دود يا صدا ناشي از فعاليت موتور هستند، در حالي که خودروها و موتورسيکلتهاي موجود در کشورما بطور متوسط 50 تا 90 دسيبل آلودگي صوتي در اطراف خود ايجاد ميکنند. در واقع خودروهاي هيبريدي انرژي سينتيكي ترمزگيري را در باتريها ذخيره ميكنند. هنگامي كه موتور توان كمتري مصرف ميكند، موتور درونسوز، ژنراتوري را به حركت در ميآورد تا انرژي الكتريكي در باتري ذخيره شود و همزمان يك موتور الكتريكي را به حركت در ميآورد كه باعث حركت خودرو ميشود. وي در توضيح بيشتر اين فرآيند ميگويد: هنگامي كه راننده پدال ترمز خودرو را در سرعت بالا فشار ميدهد، انرژى زيادي در خودرو به شکل گرما تلف ميشود. در خودروهاى هيبريدى مى توان مقدارى از اين انرژى را بازگرداند و براى استفاده مجدد در باتري ذخيره كرد. وي ميگويد: تفاوت خودروهاي هيبريدي با خودروهاي برقي اين است كه در خودروهاي هيبريدي، سيستم درونسوز انرژي الكتريكي را تأمين ميكند، اما در خودروهاي برقي، باطريها از منابع بيروني (برق خانگي) شارژ ميشوند. اين کارشناس طراحي خودرو ميافزايد: به کارگيري خودروهاي هيبريدي و يا خودروهاي برقي در شهرهاي بزرگ ايران، قطعاً باعث کاهش آلودگيهاي زيست محيطي ميشود. به گفته مهندس فتحي اگر برنامه استفاده از خودروهاي برقي در شهرهاي ايران دنبال شود، ديگر نيازي به صرف هزينه گزاف واردات بنزين و ايجاد تاسيسات سوخت گيري در شهرها نداريم. خودروهاي هيبريدي نيز بقدري کم مصرف هستند که تامين سوخت بنزين آنها هيچ باري به دوش کشور تحميل نميکند. زيرا فقط براي روشن شدن نياز به بنزين دارند و در ساير شرايط از انرژي الکتريکي ذخيره شده در باتريهاي خودرو استفاده ميکنند. حمايتهاي قانوني از خودروهاي هيبريدي مزاياي بکارگيري خودروهاي هيبريدي در شهرها، دولت را به فکر ارائه تسهيلات ويژه براي واردات آنها انداخته است.وزارت صنعت، معدن و تجارت اخيراً در اقدامي ويژه تعرفه واردات خودروهاي هيبريدي و وسايل نقليه برقي به کشور را به کمترين سطح ممکن کاهش داده است. در سياست اخير دولت، تعرفه واردات اين قبيل خودروها به کشور صفر درصد تعيين شده است. يعني وارد کنندگان ميتوانند خودروهاي هيبريدي را بدون پرداخت عوارض تجاري به همان قيمت کشور مبدا وارد ايران کنند. اين اقدام قطعاً واردکنندگان را به واردات خودروهاي ياد شده ترغيب ميکند و رفته رفته بازار داخلي را براي استفاده از وسايل نقليه هيبريدي آماده ميسازد. مجلس شوراي اسلامي نيز در ماههاي اخير براي حمايت از کاربرد وسايل نقليه هيبريدي در شهرها، به تکاپو افتاده و مترصد تدوين قوانين پشتيبان کننده از اين طرح است. امير خجسته ـ رئيس کميسيون شوراها و امور داخلي مجلس شوراي اسلامي ميگويد: مطالعات طرح جايگزيني موتورسيکلتهاي برقي به جاي موتورهاي بنزيني در حوزه مشاوران کميسيون شوراها و امور داخلي کشور در حال اتمام است، گفت: با نهايي شدن اين طرح معضل موتورسيکلتها و آسيبهاي ناشي از آن به حداقل رسيده و بهداشت و سلامت جسمي و رواني مردم تامين ميشود. وي در گفتگو با گزارشگر روزنامه اطلاعات ميافزايد: ايجاد آلودگي صوتي و آلودگيهاي زيست محيطي در کنار قانونگريزي برخي از موتورسواران از قوانين راهنمايي و رانندگي، به همراه آسيبهاي امنيتي و انتظامي ناشي از تردد موتورسيکلتها و همچنين هزينههاي مادي و معنوي تلفات حوادث رانندگي با موتورسيکلت موجب شد تا موضوع از سوي حوزه مشاوران کميسيون مورد بررسي قرار گيرد و طرح اوليهاي در اين باره جهت الزام دولت و دستگاههاي اجرايي به برقي کردن موتورسيکلتها، تهيه شود. اما در کنار اقدامات ارکان اجرايي و قانون گذاري براي ترغيب مردم به استفاده از وسايل نقليه هيبريدي، مديريت شهري نيز تصميم دارد از متقاضيان خريد اين قبيل وسايل نقليه در داخل کشور، حمايت کند. مهندس سيدجعفر تشكريهاشمي ـ معاون حملونقل و ترافيك شهردار تهران با تاکيد بر صرفه اقتصادي جايگزيني وسايل نقليه هيبريدي به ويژه موتورسيکلتهاي برقي به جاي موتورسيکلتهاي بنزيني ميگويد:مزاياي زيست محيطي اين نوع وسايل نقليه، شهرداري را به حمايت از توليد آنها ترغيب ميکند. مهندس تشکري معتقد است که متقاضيان خريد موتورسيکلتهاي برقي بايد از تسهيلات کم بهره، برخوردارشوند که شهرداري درحال طراحي برنامههاي ويژهاي براي حمايت مالي از خريداران موتورسيکلتهاي برقي است. از سوي ديگر شهرداري به منظور ترغيب و تشويق خريداران موتورسيکلتهاي برقي، امکان شارژ رايگان برق مصرفي موتورسيکلتها را از طريق ايستگاههايي که در سطح شهر راه اندازي خواهد شد، فراهم ميکند. وي با تأکيد بر اين که ورود خودروهاي هيبريدي به ناوگان تاکسيراني، گام بعدي در مسير توسعه حمل و نقل پاک در پايتخت است، ميگويد: با ورود اين خودروها به ناوگان تاکسيراني، ميتوانيم صرفه جويي قابل توجهي در مصرف بنزين داشته باشيم و وزارت نفت نيز از محل اين صرفهجوييها ميتواند براي بازپرداخت اقساط خودرو به رانندگان تاکسي کمک کند. احمد دنيامالي ـ رئيس کميسيون حمل و نقل ترافيک و عمران شوراي اسلامي شهر تهران نيز ميگويد: در نظر داريم تا پايان امسال زمينه ورود 10 هزار دستگاه موتورسيکلت برقي به ناوگان شهري را فراهم کنيم. جاذبه و دافعه کاربرد موتورسيکلتهاي برقي مهندس عليرضا فهيم ـ يکي از کارشناسان صنعت خودرو در گفتگو با گزارشگر روزنامه اطلاعات اظهار ميدارد: موتورسيکلتهاي برقي انواع مختلفي دارند، ولي اغلب آنها قادر به حرکت با سرعتي معادل 50 تا 100 کيلومتر در ساعت هستند و با يک بار شارژ کردن به وسيله برق شهري، از 80 تا 160 کيلومتر مسافت را طي ميكنند. به گفته، وي باتري اين قبيل موتورسيکلتها چنانچه از نوع اتمي باشد، 4 تا 5 سال و چنانچه از نوع ليتيمي باشد، بين 8 تا 10سال عمر مفيد دارد. وي ميافزايد: برخي از واحدهاي دانشگاهي در ايران در حال مطالعه و طراحي توليد موتورسيکلتهاي برقي منطبق با ويژگيهاي اقليمي ايران هستند. اين اقدام که هم اکنون مراحل نهايي را طي ميکند و بزودي نتايج آن به صنايع خودروسازي عرضه ميشود، انقلابي بزرگ در اين صنعت به وجود خواهد آورد و بازار بزرگي از تقاضاي خريد وسايل نقليه برقي را براي خودروسازان داخلي، فراهم ميکند. از سوي ديگر برخي واحدهاي صنعتي در شمال و مرکز کشور اقدام به خريد خط توليد موتورسيکلتهاي برقي از خارج کردهاند که محصولات آنها به تدريج وارد بازار مصرف خواهد شد. مطمئناً هرگونه سرمايه گذاري صنعتي در اين حوزه، توجيه اقتصادي دارد. زيرا به طور بالقوه هم اينک 3 ميليون تقاضاي خريد موتورسيکلت برقي در کشور وجود دارد که از ظرفيت توليد دهها کارخانه موتورسيکت سازي بيشتر است. مهندس فهيم ميگويد: در کنار اين جاذبهها و مزايا، بايد به معايب و دافعههاي کاربرد موتورسيکلتهاي برقي در کشور نيز توجه داشته باشيم. يکي از اين معايب، قدرت و سرعت محدود موتورسيکلتهاي برقي نسبت به انواع بنزيني است که ميتواند در تصميم گيري مصرف کنندگان نقش منفي ايفا کند. به عنوان مثال در معابري که داراي شيب زياد هستند، کشش و قدرت حرکت موتورسيکلتهاي برقي کمتر از انواع بنزيني است. همچنين قالب موتورسواران در کشورما عادت به سوارکردن مسافر در ترک خود دارند، ولي معلوم نيست که قدرت موترسيکلتهاي برقي توان حمل دو نفر سرنشين را داشته باشد. اين موضوع براي افرادي نظير شاغلان صنف «پيک موتوري» که از وسيله نقليه خود براي حمل مسافر و کالا استفاده ميبرند، بسيار اهميت دارد. از طرف ديگر سرعت پايين اين قبيل موتورسيکلتها در نظر مصرف کنندگان و به ويژه قشر جوان يک محدوديت به حساب ميآيد. با اين حال اگر سياست گذاريها به گونهاي باشد که استفاده از اين نوع موتورسيکلت را نسبت به موتورسيکلتهاي بنزيني توجيه پذير سازد، ميتوان انگيزههاي لازم براي استفاده از آنها در ميان مردم ايجاد کرد.مانع دوم در استفاده از موتورسيکلتهاي برقي، قيمت بالاي آن است که خوشبختانه دولت و شهرداريها تسهيلات ويژهاي را براي خريد آنها در نظر گرفته اند. به گفته وي، قيمت اين نوع موتورسيکلت اگرچه در وهله نخست 30 تا 40 درصد بيشتر از موتورسيکلتهاي بنزيني به نظر ميرسد، ولي در يک محاسبه اقتصادي کاملاً به صرفهتر از موتورسيکلتهاي معمولي است. چرا که نيازي به بنزين و روغن ندارند و استهلاک آنها بسيار کمتر است. علاوه بر آن، برق مصرفيشان را نيز شهرداري بطور رايگان در اختيار مصرف کنندگان قرار ميدهد. تغيير خطوط توليدي استفاده از خودروهاي هيبريدي به ويژه موتورسيکلتهاي برقي در کلان شهرهاي ايران، يک ضرورت اقتصادي و زيست محيطي است. مطمئناً هرگونه حمايت يارانهاي دولت و ساير دستگاههاي مسئول از توسعه کاربرد خودروهاي هيبريدي، کمک به کاهش هزينهها و خسارات ناشي از مصرف خودروهاي بنزيني است. در کنار تسهيلات درنظرگرفته شده براي واردات و خريد اقساطي موتورسيکلتهاي برقي، بايد صنايع داخلي را به تغيير خطوط توليد موتورهاي بنزيني و جايگزيني آنها با خودروهاي ياد شده که آلايندگي کمتري دارند، ترغيب کرد. اينگونه ميتوان اميدوار بود که روزي آسمان کلان شهرها آبي و فضاي شهرها عاري از سر و صداي آزاردهنده خودروها خواهد شد! كامران نرجه |
