درود برقهرمانان جانفدای ایران اسلامی
درود برقهرمانان جانفدای ایران اسلامی
ایران یک ابر قدرت
ویژگی های ابر قدرت جهانی
یک قدرت بزرگ قدرتیاست که قادر به حفظ استقلال خود در برابر هر یک از قدرتهای دیگر است.
اگر کسی بتواند به عنوان یک تعریف، یک قدرتی ایجاد کند که آن قادر به نگهداری خود در برابر همهٔ دیگران؛
حتی زمانی که آنها باهم متحد هستند، باشد او یک (قدرت بزرگ)
یجاد کردهاست .
international relations, the study of the relations of states with each other and with
international organizations and certain subnational entities (e.g.,
bureaucracies, political parties, and interest groups). It is related to a number of other academic
disciplines, including
political science,
geography,
history,
economics,
law,
sociology,
psychology, and
philosophy.
امروزه نیز مانند گذشته، بر سر جایگاه قدرتهای بزرگ و بهخصوص اینکه کدام یک قدرتمندترین است اختلاف نظرهایی وجود دارد؛ این اختلافها به این دلیل است که همچنان هیچ توافق و اجماعی بر معنای دقیق یک ابرقدرت جهانی و همچنین تعداد این قدرتها، نیست.
برای تشخیص قدرتهای بزرگ، چهار معیار اصلی وجود دارد؛ منابع، گستره نفوذ، اعتبار و تابآوری.
پایه مادی قدرت؛ از قدرت نظامی تا سلاح هستهای نخستین شاخص، منابع و تواناییهای مادی این کشورها است که مهمترین بخش آن، قدرت نظامی است. کشوری که بتواند اراده خود را به دیگران تحمیل کند یا در برابر فشار سایر قدرتها مقاومت نشان دهد، از یک مزیت مهم برخوردار است. میزان بودجه نظامی و کیفیت استفاده از آن معمولا شاخصی برای سنجش این توانایی محسوب میشود. به موازات به قدرت نظامی، انرژی هستهای نیز جایگاه ویژهای دارد.
اقتصاد گسترده لازم، اما کافی نیست دومین بخش مهم این شاخص، اقتصاد است. یک قدرت بزرگ میتواند که همزمان هم هزینههای رقابت ژئوپلیتیک و نظامی را تأمین کند، هم در برابر فشارهای اقتصادی مقاومت داشته باشد. معمولاً قدرت اقتصادی با تولید ناخالص داخلی سنجیده میشود، اما شاخص برابری قدرت خرید نیز میتواند تصویر متفاوتی را ارائه داده و جایگاه برخی کشورهای غیرغربی را تقویت کند.
با این حال، گستردگی اقتصاد به تنهایی کافی نیست، چرا که در شرایط جنگ، تحریم یا محاصره است که توان واقعی کشورها مشخص میشود. اگر یک اقتصاد به بازارها، منابع مالی یا زنجیرههای تأمین خارجی وابسته باشد، ممکن است در بحرانها آسیب پذیرتر شود؛ به همین دلیل کنترل مسیرهای مهم دریایی و دسترسی به فضاهای مشترک جهانی نیز بخشی از قدرت محسوب میشود.
دومین معیار، گستره نفوذ یا توانایی اثرگذاری در سطح جهانی است. یک قدرت بزرگ فقط در منطقه خود فعال نیست، بلکه در نقاط مختلف جهان حضور و نفوذ دارد.
این نفوذ میتواند از طریق پایگاههای نظامی، شبکههای اطلاعاتی، دستگاه دیپلماسی گسترده، کمکهای خارجی یا کنترل مسیرهای مهم تجاری اعمال شود. همچنین نفوذ در نهادهای بینالمللی و توانایی تأثیرگذاری بر تصمیمات جهانی نیز اهمیت زیادی دارد.
اعتبار یعنی قدرتی که دیگران به رسمیت میشناسند سومین معیار، شاخص اعتبار است. یک کشور زمانی یک قدرت بزرگ محسوب میشود که دیگران نیز آن را به عنوان قدرت بزرگ بشناسند و خود آن کشور نیز چنین تصوری را از جایگاهش داشته باشد.
با اینحال، اعتبار فقط به قدرت نظامی محدود نمیشود. قدرتهای بزرگ معمولا دارای یک ایدئولوژی، ارزش یا پیام فرهنگی نیز هستند .
اعتبار همچنین به جایگاه کشورها در ساختار حکمرانی جهانی وابسته است. آمریکا در نهادهایی مانند صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی نقش محوری دارد. علاوه بر این، آمریکا، روسیه، چین، بریتانیا و فرانسه به عنوان اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل از امتیازات ویژهای برخوردارند که هنوز هم بخش مهمی از قدرت بینالمللی آنها را تشکیل میدهد.
تاب آوری؛ وقتی بازگشت از شکست به اندازه پیروزی اهمیت دارد چهارمین معیار سنجش قدرت، تابآوری است؛ یعنی توانایی یک جامعه برای تحمل فشارها، شکستها و بحرانهای طولانیمدت.
در طول تاریخ، همیشه قدرتمندترین کشورها پیروز میدان نشدهاند؛ بلکه گاهی کشورهایی موفق بودند که توان بیشتری برای تحمل سختیها داشتهاند. به همین دلیل بازگشت از شکست نیز به اندازه خود مفهوم پیروزی، اهمیت دارد.
چرا که تابآوری تا حد زیادی به تاریخ، نهادهای سیاسی و میزان انسجام اجتماعی وابسته است.؟
ایران
ایران همواره توانسته است در منطقه خاورمیانه از نظر سیاسی و اقتصادی نقش تعیین کننده ای را بازی کند. به تازگی این کشور توانسته است وابستگی خود را به دلار کم کند و به نظر می رسد این کشور در مقابل تحریم می تواند مقاومت کند. این بدان معنی است که اقتصاد ایران علیرغم تحریم ها مقاوم تر شده است در این میان رئیس جمهور آمریکا نیز همواره اعلام کرده است که علاقه دارد روابط بین دو کشور را احیا کند. (توافق هسته ای میان ایران و گروه 1+5 تا حد زیادی کفه توازن منطقه ای را به نفع ایران سنگین تر کرده است) از نظر سیاسی ایران با توجه به تاثیری که بر اقوام هزاره در افغانستان، شیعیان در عراق و عربستان سعودی، حوثی ها در یمن و حزب الله در لبنان دارد به راحتی می تواند تسلط خود را بر منطقه خاورمیانه حفط کند. از نظر اقتصادی با توجه به منابع سرشار نفتی این کشور، ایران می تواند مناطق نفتی جنوب عراق و افغانستان را تحت تاثیر خود قرار دهد و نقش عربستان سعودی را در منطقه کمرنگ کند. از نظر نظامی این کشور مجهز به شناورهای دریایی نسل جدید و برنامه های نوین در زمینه های فضایی است و به نظر می رسد که ایران در حال رشد سریع و تبدیل شدن به چین خاورمیانه است.
ایران اولین ابرقدرت جهان در زمان هخامنشیان