شیشه یکی از مواد قابل بازیافت می باشد، بازیافت شیشه موجب صرفه جویی در مصرف منابع و مواد اولیه، صرفه جویی در مصرف انرژي، صرفه جویی در هزینه و فضاي لازم جهت دفن، کاهش آلودگی هاي زیست محیطی از جمله آلودگی هوا، آلودگی آب، آلودگی معدنی، خروج گازهاي گلخانه اي و همچنین ایجاد اشتغال، افزایش مشارکت و آگاهی هاي زیست محیطی می شود.
منابع اولیه در صنعت شیشه عمدتاً از منابع غیرقابل تجدید یا منابعی با زمان تجدید طولانی، مانند سیلیس، اکسید کلسیم و ... فراهم می شوند، بنابراین می توان با استفاده از صنعت بازیافت شیشه تا حدي روند رو به گسترش استفاده از منابع محدود را متعادل نمود. بازیافت مواد راه کاري است که می توان از آن در جهت نیل به هدف توسعه پایدار و حفظ منابع و محیط زیست، استفاده نمود لذا ضروري است که به بازیافت اصولی و علمی ضایعات شیشه اهمیت داده شود و از دفن و رهاسازي این مواد که داراي ارزش اقتصادي نیز است، جلوگیري به عمل آید. ۴ ماده قابل بازیافت شامل آلومینیوم، کاغذ، پلاستیک و شیشه است.

روش جمع آوری شیشه جهت بازیافت

شیشه جهت بازیافت، می تواند به طریق زیر جمع آوري گردد.
بازیافت ظروف شیشه اي که در ایستگاه هاي جمع آوري به منظور بازیافت جدا شده اند.
بازیافت ظروف شیشه اي که از مواد زائد کنار جدول خیابان جدا شده اند.
بازیافت ظروف شیشه اي جمع آوري شده از منابع تجاري محصولات مثل رستوران.

چه شیشه هایی قابل بازیافت هستند؟

انواع شیشه هایی که قابل بازیافت هستند عبارتنداز:
شیشه شکسته پنجره
شیشه شکسته جلو اتومبیل
ظرف سفالی پیرکس، ظروف شیش هاي براي زیبایی
لامپ روشنایی یا لوله فلورسنت
شیشه هاي آزمایشگاهی و طبی
آینه و شیشه هاي لعابی مانند کریستال و شیشه تلویزیون.

شیشه را چگونه بازیافت می کنند؟

برخی از محصولات شیشه ­ای پس از استفاده در گورستان­های زباله دفن و برخی دیگر بازیافت می­شوند. شیشه­ای که بازیافت می­شود مراحل زیادی را طی می­کند
1- مردم بطری­ها و ظرف­های شیشه­ای مصرف شده خود را در ظرف­های جداگانه­ای جمع می­کنند.
2- کامیون یا وانت این شیشه­ها را جمع­آوری و به مرکز بازیافت منتقل می­کنند.
3- در مرکز بازیافت ظرف­ها و بطری­ها را بر اساس رنگشان به صورت جریان خالص شیشه­ های شفاف، سبز و قهوه­ای تفکیک می­کنند. شیشه­ های سبز و قهوه­ای با هم آمیخته نمی­شوند زیرا این دو رنگ همراه با هم رنگ قهوه­ای زشت و کدری را تشکیل خواهند داد.
4- در جریان خالص شیشه ­های رنگی به منظور بازفراوری به تکه­ های ریزی به نام خرده شیشه ، شکسته و خرد می­شوند.
5- خرده شیشه را می­شویند تا چسب و مواد غذایی را از آن جدا کنند. درهای فلزی و پلاستیکی بطری­های شیشه ­ای را پیش از انتقال خرده شیشه به کارخانه شیشه جدا می­کنند.
6- در کارخانه شیشه سازی خرده شیشه را به شیشه مذاب در کوره ذوب شیشه اضافه می­کنند.
7- شیشه مذاب از کوره ذوب بیرون کشیده و به فراورده­های جدید شیشه­ای تبدیل می­شود.
8- محصولات جدید ساخته شده از شیشه بازیافتی به دست مصرف کننده می­رسد.

فراورده­های شیشه­ای بازیافتی

محصولات شیشه­ای مصرف شده را می­توان بازیافت و بار دیگر به صورت همان محصول درآورد یا اینکه به محصول بسیار متفاوتی تبدیل کرد. فراورده­های نهایی حاصل از شیشه بازیافتی بستگی به این دارند که آیا شیشه در چرخه بسته بازیافت می­شود یا در یک چرخه باز

بازیافت چرخه بسته

در بازیافت چرخه بسته، مواد مصرف شده بارها و بارها به محصولات جدید تبدیل می­شوند. این مواد در یک چرخه دایمی حرکت می­کنند و هرگز هدر نمی­روند.

محصولات بازیافتی در چرخه بسته

برخی فراورده­های شیشه­ای مصرف شده که می­توان آنها را در چرخه بسته بازیافت کرد از این قرارند:
1- ظرف­ها و بطری­های شیشه­ای هم رنگ این ها را به ظرف­ها و بطری­ های جدید تبدیل می­کنند که رنگ آنها شفاف، سبز یا قهوه­ای خواهد بود
2- شیشه با رنگ های مختلف این شیشه پودر و به آسفالت زمین­های بازی و خیابان­ها افزوده می­شود. روکش آسفالت صد در صد قابل بازیافت است. آن را می­توان تکه تکه و خرد کرد و بار دیگر حرارت داد تا روکش جدیدی ساخته شود
3- گرد شیشه شیشه آسیاب شده را در ماشین­ها و دستگاه­های ماسه پاشی به کار می­گیرند. ماسه پاش­ها دانه­های شن و ماسه یا شیشه بازیافتی را روی سطوح فلزی و آجری می­پاشند تا زنگار و رنگ­های کهنه و قدیمی آن را بزدایند. این دانه­ها را نگه می­دارند و بارها و بارها از آنها استفاده می­کنند.

بازیافت چرخه باز

در بازیافت چرخه باز مواد مصرف شده به فراورده­هایی تبدیل می­شوند که دیگر نمی­توان آنها را بار دیگر بازیافت کرد. این مواد فقط یکبار بازمصرف می­شوند و سپس آنها را دور می­ریزند. بسیاری از مردم معتقدند که این کار اصلا به معنای بازیافت نیست زیرا این مواد هدر رفته و به پسماند تبدیل می­شوند

محصولات بازیافتی در چرخه باز

برخی فراورده­های شیشه­ای مصرف شده که می­توان آنها را در چرخه باز بازیافت کرد از این قرار است:
1- شیشه آمیخته این فراورده به فایبر گلاس تبدیل می­شود. فایبر گلاس وقتی ساخته می­شود که شیشه را می­ریسند و به نخ­های باریکی تبدیل می کنند. این نخ­ها را می­بافند و به صورت کلاف در می­آورند و آنگاه با پلاستیک مذاب آنها را می­پوشانند. فایبر گلاس کاربرد­های گسترده­ای مانند ساخت قایق دارد. شیشه موجود در پشم شیشه را هرگز نمی­توان از پلاستیک جدا کرد از این رو قابل بازیافت نیست.
2- دانه های ریز شیشه خرد شده این دانه ­ها را روی کاغذ سنگین می­چسبانند تا سنباده درست شود. سطح زبر این کاغذ را بر سطح زبر می­کشند تا هموار و صاف شوند. این دانه­ ها در حین مالش بر سطوح از کاغذ جدا می­شوند و می­ریزند و از بین می­روند.
3- مهره های ریز شیشه آسیا شده این مهره­ها را به رنگ خط­کشی خیابان­ها و جاده­ها می­افزایند. این مهره­های ریز نور چراغ اتومبیل­ها را باز می­تابانند و خطوط و حدود جاده و خیابان را در شب روشن می­کنند. این رنگ به مرور زمان ساییده می­شود و مهره­های شیشه­ای هم از بین می­روند.
4- شیشه آسیا شده با رنگ­های مختلف این شیشه را برای پوشاندن زباله ­ها در گورستان­های زباله به کار می­برند.

توضیح موارد مصرف و کاربرد

با بررسی های انجام شده موارد کاربرد شیشه بازیافتی به شرح ذیل میباشد:
از شیشه هاي بازیافتی درموارد زیر استفاده می شود
- تهیه نوعی آسفالت که حاوي درصدي از شیشه خرد شده است و در راه سازي کاربرد دارد.
- تولید موادي از قبیل کاشی، آجررسی، پانلهاي دیوار وسنگ بنا
- درترکیب پلاستیک ها و پلیمر، شیشه و عایق ها
- شبرنگ ها و علایم موجود درجاده ها
- عایق پشم شیشه
- تیرتلفن و حفاظ پست
- تهیه شن مصنوعی جهت بازسازي و اصلاح خاك ساحل
- فایبر گلاس
- ساینده ها مثل سنباده
- تولید بطري
- سنگدانه بتن
- شیشه هاي هنري
- کودهاي شیمیایی
- محوطه سازي
- سیمان هیدرولیکی

اهمیت بازیافت شیشه

از آنجایی که شیشه ماده اي است که پس از ذوب امکان استفاده مجدد را دارد، بازیافت شیشه نسبت به فرآیند تهیه آن با استفاده از مواد اولیه انرژي کمتري احتیاج دارد. بازیافت ضایعات شیشه نه تنها باعث صرفه جویی در مصرف انرژي وماده اولیه می شود، بلکه جمع آوري شیشه هاي استفاده شده و دور ریخته شده که نقش زباله را دارد قدم بزرگی در راستاي حفظ محیط زیست نیز به حساب می آید.

چرا شیشه را بازیافت می کنیم؟

وقتی برای تولید محصولات شیشه­ای جدید محصولات شیشه­ای مصرف شده را بازیافت می­کنیم:

• از منابع طبیعی کره زمین کمتر مصرف می­کنیم

• فرایند تولید سبزتر است زیرا بازیافت نسبت به مصرف مواد خام آلودگی کمتری تولید می­کند.· پسماند و زباله کمتری تولید می­شود که برای محیط زیست مطلوب­تر است
 
تولید سبزتر
بازیافت یکی از راه­های موثر کاستن مشکلات ناشی از تولید صنعتی شیشه به شمار می­آید. محصولات شیشه­ای که از راه بازیافت به دست نمی­آیند در دو مرحله تولید می­شوند.
1. ذوب: مواد خام را از یک سر به مخزنی در داخل یک کوره می­ریزند. این مواد را حرارت می­دهند تا به شیشه مذاب تبدیل شوند.
2. شکل گیری: شیشه مذاب را از سر دیگر مخزن بیرون می­کند. قسمتی از این شیشه وارد قالب­هایی می­شوند و به شکل بطری و ظرف­های مختلف در می­آیند. قسمتی هم تخت و مسطح در ساخت شیشه پنجره به کار می­روند.
بازیافت شیشه نسبت به تولید فراورده­های شیشه­ای جدید سبزتر است زیرا مواد خام کمتری برای آن مصرف می­شود و گازهای زیانبار کمتری هم در این فرایند تولید خواهد شد.

میزان سرمایه گذاری طرح بازیافت شیشه

با بررسی های انجام شده توسط تیم ما حداقل ظرفیت پیشنهادی طرح ۲۰۰۰۰ تن در سال میباشد.
زمین مورد نیاز جهت احداث واحد بازیافت شیشه حداقل ۴۰۰۰ مترمربع میباشد. فضای سالن تولید ۱۵۰۰ مترمربع خواهد بود. قیمت ماشین آلات اصلی خط تولید برای این ظرفیت تولید حدود ۸۰۰ میلیون تومان پیش بینی میگردد.

توصیه‌های پایانی بازیافت شیشه

جلوگیري از اتلاف منابع مالی و طبیعی کشور که براي تولید شیشه مورد استفاده قرار می گیرد، جلوگیري از ورود مواد اولیه و وابستگی به خارج، حفاظت محیط زیست و جلوگیري از انتشار آلودگی، از مزایاي بازیافت شیشه است. با توجه به افزایش جمعیت و به تبع آن افزایش میزان تولید زباله هاي شیشه اي بازیابی این بخش از پسماندها نیز ضرورتی انکارناپذیر است. از سوي دیگر بازیافت شیشه در صورتی که در یک فرایند نظام یافته قرار گیرد و کنترل شود می تواند در اشتغالزایی و تامین حفظ سلامت و بهداشت محیط زیست تاثیر گذار باشد.
مناطقی از کشور که طرح تفکیک زباله در آن انجام می شود نقاط مناسب تري براي این طرح هستند. این واحد تولیدي می تواند به عنوان یک واحد تکمیلی (شیشه شویی) براي یک کارخانه تهیه انواع شیشه به عنوان مثال ساخت شیشه هاي دارویی نیز به شمار آید، لذا احداث هر دو واحد تولیدي در کنار هم از صرفه اقتصادي بیشتري برخوردار خواهد بود. ضمنا از آنجایی که تجهیزات، تاسیسات و ماشین آلات و نیروي انسانی ذکر شده پتانسیل تولید بیشتر را دارند، لذا احداث این واحد با ظرفیت بیش از این مقدار از نظر اقتصادي مقرون به صرفه است.
برچسب هابازیافت سرمایه گذاری شیشه